RESMİMİZDE ENTRİKALAR DÖNEMİ

 

.....Her alanda olduğu gibi, resim sanatı alanında da bir iktidar kavgası vardır. Neyin daha iyi, hangi sanatçının daha önemli, hangi resmin daha değerli olduğuna karar verecek bir kadro içinde olmak, iktidarda bulunmaktır.
...Elbette, her sanatçının ya da düşünürün iyi olan, değerli olan konusunda tercihleri vardır. Ama tercihleriyle kalıcı belgelerin, sergilerin ya da müze vb. kurumların oluşturulmasında söz sahibi olmak, yani iktidar kullanmak sürecinde entrikalara başvurulmasını ne resim, ne de herhangi bir sanat ortamına yakıştıramıyorum. İyi anlaşılması için örneklemek zorundayım.
Bir sanatçı bir yarışmanın, bir serginin ya da bir müzenin hem seçici kurulunda, hem de seçilenleri arasında bulunamaz. Kendi sanatı önünde nesnel davranması sözkonusu olmadığı için başkalarının sanatı önünde de nesnel davranmayacağı açıktır. Durum sanatçımızın iktidarı için yararlıdır ama ahlaki değildir. Sanatçımız seçici olmak istiyorsa, seçilecekler arasına katılmayacaktır
( ve tabii, seçilecekler arasında eşinin, sevgilisinin ya da iş ortağının bulunmadığından da emin olacaktır ). Yok eğer, seçilecekler arasında bulunmak istiyorsa, jüride yer almama dürüstlüğünü gösterecektir.
...Bir galerici ya da bir kolleksyoner belli sanatçılarla çalışarak para kazanmakta olduğu için kalıcı yayın, sergi, müze vb. oluşturacak bir jüride bulunamaz. Kendi sanatçıları ile başka sanatçılar arasındaki tercihte nesnel davranmayacağı açıktır. Durum, kolleksyonerimizin ya da galericimizin elindeki yapıtların değerinin artması açısından yararlıdır ama ahlaki değildir.
Diyeceksiniz ki, ‘bunlar entrika sayılmaz çünkü artık olağanlaştı, herkes de alıştı zaten, boşver sürsün böylece’.
Ama daha bitmedi.
...Kendinin ya da yakınlarınının önemini arttırma (bu yolla iktidar güçlendirme) çabası eğer başka sanatçıların önemini azaltmaya uğraşmayı içeriyorsa ahlaki değildir. Çünkü bu, entellektüellere yakışan eleştiri yazılarıyla değil düpedüz entrika yoluyla yapılmaktadır. Yine örnekleyelim;
Sözgelimi, natürmortlarıyla ün yapmış bir sanatçıyı, ‘Türk Resminde Natürmort’ adıyla düzenlediğiniz sergiye katmıyorsanız, bu açıkça kasıt içeren bir önemsizleştirme çabasıdır. Bir toplu sergide, hocanızın ya da bir yakınınızın resmini başköşeye asıp, onun karşı olduğu bir sanatçının resmini kapı kenarına asıyorsanız bu bir önemsizleştirme çabasıdır. Bir resim seçkisi kitabına kendinizin ya da yakınlarınızın en iyi resimlerini seçmeniz doğaldır ama karşı olduğunuz ama seçkide bulunması da zorunlu bir sanatçının bir karalamasını ya da denemesini seçiyorsanız, ve üstelik mümkün olan en ufak boyutlarda basıyorsanız, bu bir önemsizleştirme çabasıdır. Bunların hepsine de entrika denir.
...İktidarlar böyle oluşuyorsa, biraz daha dürüst bir sanat ortamı adına muhalefet yapmaktan, -ama karşı-entrikalara başvurarak değil- yazı yazmaktan, bir de yasal haklarınızı kullanmaktan başka ne yapabilirsiniz ?

Orhan Taylan

Asmalımescit, Aralık 2003

 

YAZILAR
  ÇOCUKLAR GİBİ RESİM YAPABİLMEK MESELESİ
  RESME İMZA ATMAK…
  RESİMDE YÜZLERİ ÇİZMEK SORUNU
TUTUCU İDEOLOJİLER VE SANAT
YABANCI DİL OLARAK RESİM
 
RESSAMIN SORULARI
BIZ NE MI YAPIYORUZ ?
TOPHANE'YE DAİR